کتابخانه های مساجد کانون فرهنگی هنری شهدا مسجد حیدر زرقان - تفسير سوره كهف(جلسه اول روز چهار شنبه 1390/12/03)
صفحه نخست | لیست مطالب | آرشیو مطالب | پروفایل مدیر | ارتباط با ما

بسم الله الرحمن الرحيم

طي توافق اعضاي كانون فناوري اطلاعات زرقان، هر چهارشنبه با حضور اعضاي اصلي بخش خواهران اين كانون، جلسه تفسير قرآن برگذار ميشود كه  هر هفته خلاصه اي از مطالب بيان شده در جلسه بر روي وبلاگ قرار مي گيرد.

 

جلسه اول

روز چهار شنبه 1390/12/03

تفسير سوره كهف

  

خواص سوره

1. سوره كهف هجدهمين سوره از قرآن كريم است كه 110 آيه دارد.

2. نام اين سوره مباركه از آيات 9، 11، 17 و 25 آن برگرفته شده است، و خود واژه «كهف» به مفهوم «غار» مى‏باشد وبه داستان اصحاب کهف اشاره دارد (مجمع البيان).

3. جالب اينكه در اين سوره به سه داستان اشاره شده (داستان اصحاب كهف داستان موسى و خضر و داستان ذوالقرنين ) كه بر خلاف غالب داستانهاى قرآن در هيچ جاى ديگر از قرآن سخنى از اينها به ميان نيامده است (تنها در سوره انبياء آيه 96 به مسئله ياجوج و ماجوج بدون ذكر نام ذوالقرنين اشاره شده است ) و اين يكى از ويژگيهاى اين سوره است(نمونه).

4. فضيلتهاي قرائت ويا حفظ كل ويا آياتي چند از اين سوره را ميتوان به دو بخش تقسيم كرد: الف) در امان بودن از ضرر دجال در دوره آخر زمان وروزگار زندگاني خود شخص.  ب) كسب فضايل وثوابهاي بسيار؛ همچون قرار گرفتن در رديف شهدا و... (نمونه ، مجمع البيان)

5 . ويژگيهاي خاص اين سوره همانند برابري تعداد آيات آن با نام مبارك حضرت علي(ع) در حروف ابجد و اشاره به داستان حضرت موسي(ع) وحضرت خضر (ع) و... باعث شده تا عرفا ومتصوفين عنايت خاصي نسبت به اين سوره داشته باشند.

 

آيات 1 و 2

« اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذى‏ اَنْزَلَ عَلى‏ عَبْدِهِ الْكِتابَ‏ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً (1) قَيِّماً لِيُنْذِرَ بَأْساً شَديداً مِنْ لَدُنْهُ‏ وَ يُبَشِّرَ الْمُؤْمِنينَ الَّذينَ يَعْمَلُونَ الصّالِحاتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْراً حسناً (2)»

1. از ميان سوره‏هاى قرآن، سورههاي حمد، انعام، سبأ، فاطر و كهف، باجمله‏ى «الحمدللّه» شروع شده است و در سه سوره از آنها سخن از آفرينش هستى است. در سوره‏ى حمد از تربيت و در اينجا از كتاب آسمانى سخن به ميان آمده است. گويا هستى و آفرينش، همراه با كتاب و قانون، دو بال براى تربيت انسان‏ها هستند.(نور)

2. در پاسخ به كساني كه به دنبال چرايي ستايش خداوند از خود هستند بايد گفت: ستايش و سپاسگزاري از علم و معرفت سرچشمه ميگيرد، هر چه ميزان اهميت كاري كه انجام ميشود بيشتر باشد لزوم سپاسگزاري از آن نيز بيشتر ميشود. فرستاده شدن كتاب از سوي خداوند يكي از با اهميت ترين الطاف خداوند نسبت به بندگان خود است، بنابراين خداوند كه خود عارف ترين ذات است و نسبت به ارزش اعمال معرفت كامل دارد، بسيار طبيعي است كه از خود به دليل فرستادن كتاب سپاسگزاري كند.

3. بنابر گفتار قبلي ذات خداوند كه عارفترين ذات است وسپاسگزاري نيز جزئي از اين نورانيت محسوب ميشود ؛ بلافاصله پس از سپاسگزاري از ذات خود ، پيامبر را با لفظ (عَبْدِهِ: بنده خود) مورد خطاب قرار ميدهد و با مقدم داشتن آن بر كتاب او را تكريم ميكند.يعني در عوض (اَنْزَلَ الْكِتابَ‏ عَلى‏ عَبْدِهِ ) داريم (اَنْزَلَ عَلى‏ عَبْدِهِ الْكِتابَ‏).

4. از ويژگيهاي اين كتاب ميتوان به قرار داده نشدن عوج براي آن ، قيم بودن ،  منذر ومبشر بودن آن اشاره كرد.

5. واژه عوج را داراي معناي ظاهري «كژي» ومعناي باطني «ناهماهنگي» دانستهاند. از اين رو خداوند قرآن را بدون كژي ظاهري وناهماهنگي باطني قرار داده است(مجمع البيان).

6. براي واژه قيم تعبيرات گوناگوني در نظر گرفته شده است:

الف) از صفت قيوميت خداوند گرفته شده است وبه معناي برپادارنده ميباشد. يعني كتاب برپادارنده احكام الهي.

ب) به معناي استوار وقائم تا ابد.

ج) به معناي ارزشگذار وجداكننده حق از باطل (قيمت و ارزشگذاري كارها باعث تقسيم شدن كارها به حق و باطل ميشود).

د)به معناي آنچه كه مصلحت كسي يا چيزي را تامين وتدبير ميكند.

7. اگر قيم را به تعبير آخر (د) بدانيم ، قرآن با تقدم دادنِ نداشتن كژي وناهماهنگي بر اين واژه ، شرط تامين وتدبير مصلحت را ، سالم ودرست بودن خود مُصلِح بيان ميكند.(نور)

8. بر اساس تعبير اخير ، قرآن انذار وترساندن را كه به نوعي از بين برنده بديهاست (يعني به تعبيري با اشاره به عواقب منكرات از آنها نهي ميكند) بر بشارت كه بر پادارنده نيكيهاست (يعني به تعبيري با اشاره به بركات معروف به آنها دعوت ميكند) مقدم ميدارد. وشرط برخوداري از پاداش نيكو رو در وهله اول پاكي از بديها ، نادرستيها وكژيها و در وهله بعد انجام اعمال شايسته ومعروف ميداند.

9. خداوند در اين دو آيه علاوه بر سپاسگزاري از ذات خويش و وجود مقدس پيامبر ، پاداش نيك را وسيله سپاسگزاري از مومنان قرار داده است. سپاسگزاری خداوند از ذات خویش بوسیله تحمید ، از پیامبر بوسیله تکریم و از مومنان بوسیله جزاست.


به روایت لینک:
*توجه : درج لینک های گوناگون به منزله تایید محتوای آنها نمی باشد!
تمامی حقوق مادی و معنوی این مجموعه برای صاحب اثر محفوظ می باشد!
کپی برداری از مطالب ، تنها با ذکر نام و لینک منبع مجاز می باشد.
سلام، ﺷﻬﻴﺪ